اهم سنسور یخچال
اهم سنسور یخچال یکی از مهمترین فاکتورهای تشخیص سلامت عملکرد یخچال و فریزر است، زیرا سنسور دما با اندازهگیری دقیق مقاومت الکتریکی (اهم) خود، اطلاعات دمایی را به برد الکترونیکی ارسال میکند و برد بر اساس این دادهها زمان روشن و خاموش شدن کمپرسور، فنها و سیستم دیفراست را مدیریت میکند؛ اگر مقدار اهم سنسور یخچال از محدوده استاندارد خارج شود (مثلاً افزایش یا کاهش غیرعادی مقاومت نسبت به دمای محیط).
برد فرمان اشتباه صادر کرده و مشکلاتی مانند سرد نکردن یخچال، یخزدگی بیش از حد، کارکرد یکسره موتور یا ارورهای متداول روی نمایشگر ایجاد میشود، به همین دلیل بررسی و تست اهم سنسور یخچال فریزر با مولتیمتر، یک روش کاملاً تخصصی و ضروری در عیبیابی حرفهای محسوب میشود که نقش مهمی در پیشگیری از خرابیهای پرهزینه و افزایش عمر مفید دستگاه دارد.
انواع سنسور یخچال فریزر
انواع سنسور یخچال فریزر با توضیح تخصصی در یخچال و فریزرهای امروزی، سنسورها (Sensors) نقش بسیار حیاتی در کنترل دما، عملکرد کمپرسور، دیفراست و جلوگیری از خرابی مواد غذایی دارند. آشنایی با انواع سنسور یخچال فریزر به شما کمک میکند عیبیابی دقیقتری انجام دهید و از هزینههای اضافی تعمیر جلوگیری کنید. در ادامه، انواع سنسورهای یخچال فریزر را با توضیح تخصصی، کاربردی و فنی بررسی میکنیم.
1. سنسور دمای یخچال (سنسور کابین یخچال)
سنسور دمای یخچال وظیفه اندازهگیری دمای داخل کابین یخچال را بر عهده دارد و اطلاعات را به برد الکترونیکی ارسال میکند. برد با تحلیل این دادهها، زمان روشن و خاموش شدن کمپرسور و فن را تنظیم میکند. این سنسور معمولاً از نوع NTC است؛ یعنی با کاهش دما، مقدار اهم آن افزایش پیدا میکند. خرابی سنسور دمای یخچال باعث سرد نشدن، یخ زدن مواد غذایی یا کارکرد یکسره کمپرسور میشود.
2. سنسور دمای فریزر
سنسور فریزر یکی از مهمترین سنسورها در یخچال فریزر است که دمای محفظه فریزر را کنترل میکند. این سنسور نقش مستقیمی در حفظ دمای منفی و جلوگیری از آب شدن یا بیش از حد یخ زدن مواد غذایی دارد. در صورت خرابی این سنسور، فریزر ممکن است بیش از حد سرد شود یا اصلاً به دمای مطلوب نرسد. سنسور فریزر نیز اغلب NTC با مقاومت مشخص (مثلاً 5kΩ یا 10kΩ در دمای 25 درجه) است.
3. سنسور اواپراتور (Evaporator Sensor)
سنسور اواپراتور روی یا نزدیک اواپراتور نصب میشود و وظیفه آن تشخیص دمای واقعی اواپراتور است. این سنسور در سیستم دیفراست (یخزدایی) نقش کلیدی دارد و مشخص میکند چه زمانی برفک به حدی رسیده که باید هیتر دیفراست فعال شود. خرابی سنسور اواپراتور معمولاً باعث یخزدگی شدید، انسداد مسیر هوا و کاهش سرمای یخچال میشود.
4. سنسور دیفراست (Defrost Sensor)
سنسور دیفراست یا سنسور یخزدایی، دمای اواپراتور را در زمان گرم شدن توسط هیتر دیفراست کنترل میکند. زمانی که دما به حد استاندارد برسد، این سنسور به برد فرمان قطع هیتر را میدهد تا از داغ شدن بیش از حد جلوگیری شود. خرابی سنسور دیفراست میتواند باعث برفک دائمی یا سوختن هیتر دیفراست شود.
5. سنسور محیطی یا سنسور دمای بیرونی
در برخی مدلهای پیشرفته، سنسور محیطی دمای هوای اطراف یخچال را اندازهگیری میکند. این اطلاعات به برد کمک میکند تا عملکرد کمپرسور و فنها را متناسب با دمای محیط تنظیم کند. این سنسور باعث کاهش مصرف انرژی و افزایش طول عمر قطعات میشود.
6. سنسور دیجیتال (سنسورهای بردی)
در یخچالهای جدید دیجیتال، برخی سنسورها مستقیماً روی برد الکترونیکی یا بهصورت ماژول دیجیتال استفاده میشوند. این سنسورها دقت بالاتری دارند و معمولاً در یخچالهای ساید بای ساید و اینورتر دیده میشوند. خرابی آنها اغلب با ارور کد روی نمایشگر مشخص میشود.
7. سنسور یخساز (در یخچالهای دارای Ice Maker)
این سنسور دمای محفظه یخساز را کنترل میکند تا فرآیند ساخت یخ در زمان مناسب انجام شود. اگر این سنسور معیوب شود، یخساز یا بیش از حد یخ تولید میکند یا کاملاً از کار میافتد.
چرا باید اهم سنسور یخچال را اندازه بگیریم؟
اندازهگیری اهم سنسور یخچال یکی از مهمترین مراحل عیبیابی تخصصی یخچال فریزر است، زیرا سنسور دما نقش مستقیم و حیاتی در کنترل سرمایش، عملکرد کمپرسور و فرماندهی به برد الکترونیکی دارد. اگر مقدار مقاومت (اهم) سنسور از محدوده استاندارد خارج شود، برد اطلاعات دمایی اشتباه دریافت میکند و در نتیجه یخچال دچار مشکلاتی مانند سرد نکردن، یخزدگی بیش از حد، یکسره کار کردن موتور، برفک زدن یا خاموش و روشن شدنهای غیرعادی میشود. اندازهگیری اهم سنسور یخچال این امکان را فراهم میکند که خرابی سنسور بهصورت دقیق و عددی تشخیص داده شود و از تعویض بیمورد قطعات گرانقیمت مانند برد یا کمپرسور جلوگیری گردد.
نحوه تست مقدار اهم سنسور یخچال فریزر
برای تست مقدار اهم سنسور یخچال فریزر (سنسور دما یا ترمیستور)، ابتدا باید یخچال را از برق بکشید تا ایمنی کامل رعایت شود. سنسورهای یخچال معمولاً از نوع NTC هستند؛ یعنی با افزایش دما، مقدار مقاومت (اهم) کاهش مییابد و با کاهش دما، مقاومت افزایش پیدا میکند. برای اندازهگیری، مولتیمتر را روی حالت Ω(اهم) قرار دهید، سوکت سنسور را از برد جدا کنید و پرابها را به دو پایه سنسور متصل نمایید.
در دمای محیط حدود ۲۰تا ۲۵درجه سانتیگراد، مقدار اهم سنسور سالم معمولاً بین ۵تا ۱۰کیلو اهم است (در بسیاری از مدلها حدود ۴.۷kΩ، 5kΩیا 10kΩ بسته به برند). سپس برای تست دقیقتر، سنسور را چند دقیقه در آب یخ (۰تا ۵درجه) قرار دهید؛ در این حالت مقدار اهم باید بهطور محسوسی افزایش یابد (مثلاً به ۱۲تا ۳۰کیلو اهم). اگر با گرم کردن ملایم سنسور (مثلاً با دست) مقدار اهم کاهش پیدا کند، عملکرد آن طبیعی است. ثابت ماندن عدد، نمایش OL (قطع بودن)، یا صفر شدن اهم نشاندهنده خرابی سنسور است.
جدول اهم سنسور یخچال برندهای مختلف
مقادیر زیر مربوط به سنسورهای NTC استاندارد هستند. با کاهش دما، مقدار اهم افزایش و با افزایش دما، مقدار اهم کاهش مییابد.
| برند یخچال | نوع سنسور | مقاومت در 25°C | مقاومت در 0°C | مقاومت در 10-°C | توضیح تخصصی |
| Samsung (سامسونگ) | NTC | 5kΩ | 13kΩ | 22kΩ | رایجترین سنسور سامسونگ، حساس به دمای اواپراتور |
| LG (الجی) | NTC | 10kΩ | 27kΩ | 47kΩ | دقت بالا، مورد استفاده در یخچالهای اینورتر |
| Whirlpool (ویرپول) | NTC | 10kΩ | 30kΩ | 50kΩ | عملکرد پایدار در سیکل دیفراست |
| Bosch (بوش) | NTC | 4.7kΩ | 12kΩ | 20kΩ | سنسور دقیق آلمانی با خطای بسیار کم |
| Siemens (زیمنس) | NTC | 4.7kΩ | 12.5kΩ | 21kΩ | مشابه بوش، مناسب بردهای هوشمند |
| Electrolux (الکترولوکس) | NTC | 5kΩ | 14kΩ | 23kΩ | کنترل دقیق دمای یخچال |
| Daewoo (دوو) | NTC | 10kΩ | 28kΩ | 46kΩ | بسیار رایج در یخچالهای خانگی |
| Haier (هایِر) | NTC | 10kΩ | 26kΩ | 45kΩ | عملکرد پایدار در مناطق گرم |
| Snowa (اسنوا) | NTC | 10kΩ | 27kΩ | 47kΩ | تولید داخل، سازگار با بردهای ایرانی |
| Emersun (امرسان) | NTC | 10kΩ | 29kΩ | 48kΩ | یکی از رایجترین سنسورها در بازار ایران |
| Beko (بکو) | NTC | 4.7kΩ | 11.8kΩ | 19kΩ | مصرف کم و پاسخ سریع |
| Ariston / Indesit | NTC | 10kΩ | 30kΩ | 50kΩ | عملکرد دقیق در سیستم نوفراست |
جدول استاندارد اهم سنسور یخچال (NTC رایج)
| نوع سنسور | دمای 25°C | دمای 0°C | دمای -10°C |
| NTC 5K | 4.8–5.2 KΩ | 12–15 KΩ | 20–25 KΩ |
| NTC 10K | 9.5–10.5 KΩ | 25–30 KΩ | 45–55 KΩ |
نحوه تست مقدار اهم سنسور یخچال فریزر
برای تست مقدار اهم سنسور یخچال فریزر، ابتدا باید دستگاه را از برق جدا کرده و به سنسور موردنظر (سنسور دما یا ترمیستور) دسترسی پیدا کنید. سنسورهای یخچال معمولاً از نوع NTC هستند؛ یعنی با کاهش دما، مقدار مقاومت (اهم) آنها افزایش پیدا میکند. پس از جدا کردن سوکت سنسور، مولتیمتر را روی حالت Ω (اهم) قرار دهید و پرابها را به دو سر سنسور متصل کنید.
در دمای محیط (حدود ۲۵ درجه سانتیگراد)، مقدار اهم سنسور سالم معمولاً بین ۴٫۷ کیلو اهم تا ۱۰ کیلو اهم است. اگر عدد نمایشدادهشده صفر (اتصال کوتاه) یا بینهایت (قطع بودن مدار) باشد، سنسور معیوب است. این تست یکی از دقیقترین روشها برای تشخیص سلامت سنسور بوده و در سرویسهای تخصصی مانند انتخاب سرویس 1699بهعنوان تست پایه استفاده میشود.
نحوه تست اهم سنسور یخچال در دماهای مختلف
برای بررسی دقیقتر، سنسور یخچال فریزر را میتوان در دماهای مختلف تست کرد. بهطور مثال، اگر سنسور را داخل آب یخ (حدود ۰ درجه سانتیگراد) قرار دهید، مقدار اهم باید افزایش یابد و معمولاً به ۱۲ تا ۱۵ کیلو اهم برسد. در مقابل، اگر سنسور در معرض گرما (مثلاً حدود ۴۰ درجه سانتیگراد) قرار گیرد، مقدار مقاومت کاهش یافته و ممکن است به ۲ تا ۳ کیلو اهم برسد. عدم تغییر منطقی اهم نسبت به تغییر دما نشاندهنده خرابی سنسور است. این روش تست فنی، دقت بالاتری نسبت به تست ظاهری داشته و برای تعمیرکاران حرفهای بسیار کاربردی است.
اهم سنسور انواع یخچال فریزر
مقدار اهم سنسور یخچال فریزر بسته به برند و مدل دستگاه متفاوت است، اما بازههای استاندارد مشخصی دارد. در بیشتر یخچالهای سامسونگ، الجی، بوش، اسنوا، دوو و هیمالیا، سنسور دمای کابین یا فریزر در دمای ۲۵ درجه دارای مقاومتی حدود ۵ کیلو اهم تا ۱۰ کیلو اهم است. برخی مدلها از سنسور ۴٫۷KΩ استفاده میکنند و در بعضی برندها مقدار استاندارد ۱۰KΩ NTC رایجتر است. به همین دلیل، هنگام تست اهم سنسور، تطابق عدد اندازهگیریشده با مشخصات فنی دستگاه اهمیت زیادی دارد و تعمیرکاران مجموعه انتخاب سرویس همواره این مقادیر را با کاتالوگ فنی برند بررسی میکنند.
اهم سنسور یخچال اسنوا
اهم سنسور یخچال اسنوا معمولاً در دمای محیط حدود ۱۰KΩ است و در مدلهایی مانند یخچال فریزر اسنوا 810 مقدار اهم با کاهش دما افزایش پیدا میکند که این رفتار طبیعی سنسور NTC محسوب میشود.
اهم سنسور یخچال ال جی
اهم سنسور یخچال ال جی معمولاً از نوع NTC است و در دمای محیط (حدود ۲۵ درجه سانتیگراد) اغلب ۵ کیلو اهم یا ۱۰ کیلو اهم میباشد. در یخچالهای ساید بای ساید ال جی، سنسور دیفراست و سنسور فریزر نقش بسیار مهمی در کنترل دما و فرماندهی به برد دارند. اگر مقدار اهم سنسور خارج از بازه استاندارد باشد، برد الکترونیکی دچار خطای دمایی شده و مشکلاتی مانند سرمای بیش از حد یا یخ نزدن رخ میدهد. در صورت نیاز به تست یا تعویض، استفاده از خدمات تخصصی انتخاب سرویس توصیه میشود.
اهم سنسور یخچال الکترواستیل
در یخچالهای الکترواستیل، سنسورها اغلب NTC 10KΩ هستند. مقدار اهم در دمای ۲۵ درجه حدود ۹.۵ تا ۱۰.۵ کیلو اهم طبیعی است. خرابی سنسور میتواند باعث یکسره کار کردن کمپرسور یا برفک زدن فریزر شود. بررسی دقیق اهم سنسور با مولتیمتر، اولین قدم عیبیابی اصولی توسط تکنسینهای انتخاب سرویس است.
اهم سنسور یخچال امرسان
اهم سنسور یخچال امرسان، بهویژه اهم سنسور دیفراست یخچال امرسان، معمولاً ۵KΩ یا ۱۰KΩ میباشد. در دمای صفر درجه، مقدار اهم افزایش پیدا میکند (مثلاً سنسور ۱۰K در صفر درجه حدود ۲۷ کیلو اهم است). خرابی این سنسور باعث یخزدگی اواپراتور و اختلال در دیفراست میشود.
اهم سنسور یخچال بوش
یخچالهای بوش از سنسورهای بسیار دقیق NTC استفاده میکنند که اغلب ۵ کیلو اهم هستند. این سنسورها کوچکترین تغییر دما را به برد منتقل میکنند. اگر مقدار اهم حتی کمی ناپایدار باشد، برد خطای دمایی ثبت میکند. به همین دلیل تست اهم سنسور بوش باید کاملاً تخصصی و ترجیحاً توسط انتخاب سرویس انجام شود.
اهم سنسور یخچال بکو
اهم سنسور یخچال بکو معمولاً ۱۰KΩ در ۲۵°C است. این سنسورها در فریزر، یخچال و مسیر دیفراست نصب میشوند. خرابی سنسور بکو اغلب با علائمی مانند سرد نکردن یکنواخت یا کارکرد نامنظم کمپرسور همراه است.
اهم سنسور یخچال دونار
در یخچالهای دونار، سنسورهای NTC با مقدار ۱۰ کیلو اهم استاندارد استفاده میشوند. مقدار اهم باید با تغییر دما تغییر کند؛ ثابت ماندن عدد نشانه خرابی سنسور است. بررسی صحیح این قطعه از خدمات تخصصی انتخاب سرویس محسوب میشود.
اهم سنسور یخچال دوو
یخچالهای دوو معمولاً دارای سنسور ۵KΩ یا ۱۰KΩ هستند. در یخچالهای دیجیتال دوو، کوچکترین خطا در اهم سنسور باعث نمایش ارور روی پنل میشود. تست دقیق اهم سنسور، از تعویض بیمورد برد جلوگیری میکند.
اهم سنسور یخچال دیپوینت
اهم سنسور یخچال دیپوینت اغلب ۱۰ کیلو اهم است. این سنسور نقش کلیدی در تنظیم دمای یخچال و فریزر دارد. اگر اهم سنسور خارج از محدوده استاندارد باشد، سرمای بیش از حد یا فاسد شدن مواد غذایی اتفاق میافتد.
اهم سنسور یخچال سامسونگ
در یخچالهای سامسونگ، بهویژه ساید بای ساید، سنسورها اغلب ۵KΩ هستند. اهم سنسور ساید ال جی و سامسونگ بسیار حساس بوده و باید دقیقاً طبق جدول استاندارد تست شود. خرابی این سنسور یکی از دلایل اصلی ارورهای دمایی سامسونگ است.
اهم سنسور یخچال سونیا
یخچالهای سونیا معمولاً از سنسور ۱۰KΩ NTC استفاده میکنند. تغییر غیرطبیعی مقدار اهم نشاندهنده خرابی یا نیمسوز شدن سنسور است. در این شرایط، تعمیرکاران انتخاب سرویس تعویض سنسور را بهجای تعمیر پیشنهاد میدهند.
مشکلات رایج مربوط به اهم سنسور یخچال
از رایجترین مشکلات مرتبط با اهم سنسور یخچال میتوان به قطع شدن سنسور (اهم بینهایت)، اتصال کوتاه (اهم نزدیک صفر)، تغییر ناپایدار اهم و ارسال اطلاعات غلط به برد اشاره کرد. این مشکلات باعث یخ زدن فریزر، یکسره کار کردن موتور، سرد نکردن یخچال یا نمایش ارور میشوند. تشخیص دقیق این ایرادات نیاز به اندازهگیری اهم در دماهای مختلف دارد که توسط انتخاب سرویس 1699 بهصورت تخصصی انجام میشود.
سوالات متداول
1️. اهم سنسور یخچال چقدر باید باشد؟
اهم سنسور یخچال بسته به نوع سنسور متفاوت است، اما در بیشتر برندهای موجود در بازار ایران از سنسورهای NTC 5K یا NTC 10K استفاده میشود. بهطور استاندارد، در دمای محیط (حدود ۲۵ درجه سانتیگراد) مقدار اهم سنسور ۵K حدود ۵ کیلو اهم و سنسور ۱۰K حدود ۱۰ کیلو اهم است. این مقدار با کاهش دما افزایش پیدا میکند و اگر عدد خوانده شده خارج از بازه استاندارد باشد، نشاندهنده خرابی سنسور است.
2.خرابی اهم سنسور یخچال چه علائمی دارد؟
خرابی اهم سنسور یخچال معمولاً با علائمی مانند یکسره کار کردن موتور، سرد نکردن یخچال یا فریزر، برفک زدن شدید، یخ زدن مواد غذایی یا نمایش ارور روی پنل دیجیتال همراه است. چون برد الکترونیکی بر اساس اطلاعات سنسور تصمیمگیری میکند، ارسال اطلاعات اشتباه باعث اختلال جدی در عملکرد کل دستگاه میشود. در چنین شرایطی، بررسی و تست سنسور توسط تعمیرکار متخصص انتخاب سرویس ضروری است.
3️. آیا اهم سنسور دیفراست با سنسور فریزر تفاوت دارد؟
از نظر ساختار، هر دو معمولاً از نوع NTC هستند، اما از نظر عملکرد تفاوت دارند. سنسور دیفراست وظیفه تشخیص دمای اواپراتور و زمان مناسب برای یخزدایی را بر عهده دارد، در حالی که سنسور فریزر دمای محیط فریزر را کنترل میکند. بهعنوان مثال، اهم سنسور دیفراست یخچال امرسان اگر خارج از محدوده استاندارد باشد، سیستم دیفراست عمل نکرده و فریزر دچار یخزدگی شدید میشود.
4️. اگر اهم سنسور صفر یا بینهایت باشد یعنی چه؟
اگر هنگام تست با مولتیمتر، عدد اهم نزدیک به صفر باشد، به معنی اتصال کوتاه و سوختن سنسور است. اگر مولتیمتر عدد بینهایت یا OL نشان دهد، یعنی سنسور قطع شده است. در هر دو حالت، سنسور قابل تعمیر نیست و باید تعویض شود، زیرا ادامه کار یخچال با سنسور معیوب میتواند به برد الکترونیکی و کمپرسور آسیب جدی وارد کند.
5️.آیا میتوان از سنسور مشابه برای یخچال استفاده کرد؟
استفاده از سنسور مشابه فقط زمانی مجاز است که مقدار اهم پایه (۵K یا ۱۰K)، نوع سنسور (NTC) و محدوده دمایی آن کاملاً مطابق نمونه اصلی باشد. استفاده از سنسور با اهم متفاوت باعث ارسال اطلاعات غلط به برد و بروز خطاهای دمایی میشود. برای جلوگیری از آسیبهای بعدی، توصیه میشود انتخاب و تعویض سنسور توسط تکنسینهای مجرب انتخاب سرویس انجام شود.
